HISTORIE

OSB is ontwikkeld in Europa door de Schot James D'Arcy Clark in 1949. Het procédé werd door enkele Canadese en Amerikaanse bedrijven opgepikt, waarna OSB een groot succes op de Noord-Amerikaanse markt werd. Het product heeft diverse fasen doorlopen: van het oorspronkelijke waferboard (willekeurig gestrooide schaafspanen) tot het huidige OSB (gericht gestrooide schaafspanen). Tegenwoordig zijn er ook OSB-platen op de markt, voorzien van diverse typen afwerklagen. De lijmen zijn sterk verbeterd. In Europa was er aanvankelijk voor de plaat slechts een beperkte markt. De vrijwel enige toepassing was de vloertegel die als alternatief parket via de doe-het-zelfhandel zijn weg vond. Door latere ontwikkelingen is Nederland samen met Engeland een voortrekkersfunctie gaan vervullen, waardoor dit product een voltreffer werd.  

PRODUCTIE

Het rondhout wordt in het bos op standaardlengte afgekort. Onder de eerste fase van de productie vallen: ontschorsen, schoonspuiten en controleren op metalen. Daarna worden de stammen tegen een verspaner geduwd, waardoor er spaanders van bepaalde afmetingen ontstaan. Vervolgens droogt men de spaanders met hete lucht tot een laag vochtpercentage. Sommige fabrikanten houden 2-3% aan, andere 7-8%, met als argument dat dan later de kans op zwelling geringer is. Na tijdelijke opslag en eventuele sortering op grootte voorziet men de spaanders van een lijmomhulsel en soms van enkele toeslagstoffen, waarna ze in het strooistation belanden.

EIGENSCHAPPEN

De voornaamste eigenschappen van OSB zijn de homogeniteit en uniformiteit. De voor- en achterzijde zijn gelijk. De plaat kent dus geen zwakke plekken, zoals (open) kwasten en scheuren. Door de lijm rondom de spaanders heeft een ongeschuurde plaat een hogere vochtwerendheid dan een geschuurde. Bij de productie gebruiken de meeste fabrikanten fenol-formaldehydelijmen of isocyanaten. Een enkele fabrikant gebruikt nog melamine-ureum-fenolformaldehydelijm. Eerstgenoemde lijmen zorgen voor een hoge vochtwerendheid. OSB is niet geschikt voor permanente buitentoepassing. Het Spaanplaatbesluit (normen voor de formaldehyde-emissie) geldt ook voor OSB.

BE- EN AFWERKING

OSB is goed te bewerken. Zagen, schroeven en spijkeren gaan probleemloos. Alvorens te lijmen en af te werken, is het aan te bevelen de plaat licht te schuren, tenzij dit al gedaan is. Een ongeschuurde plaat bevat niet alleen een lijmfilm, maar ook was (paraffine). Dit kan leiden tot een slechte hechting van de lijm of van de verven/lakken. OSB is met de meeste gangbare verven en lakken af te werken. Voor een goede bewerking en een gladde afwerking is het beter geen producten (lijmen en lakken) op waterbasis te gebruiken.

OSB is een plaatmateriaal met vele gebruiksmogelijkheden in de bouw en de industrie. Daarnaast is het vanwege het decoratieve uiterlijk ook geschikt voor esthetische doeleinden. OSB bestaat voor circa 95% uit hout, aangevuld met enkele toeslagstoffen als lijm en paraffine. In de afvalfase is er nog spaanplaat van te maken (hergebruik). Omdat de ontwikkeling van OSB niet stilstaat, zal het aantal varianten en toepassingsmogelijkheden nog toenemen (bijvoorbeeld als bekistingsplaat).

(bron: houtinfo.nl)